محال است ، مطلقا محال است چه تأخر زمانى قصير باشد و چه طويل و اگر ممكن است ، مطلقا ممكن است ) . نتيجه نهايى : اشكال محقق نهاوندى بر صاحب فصول وارد نيست . « 1 » قوله : « و ربّما اشكل . . . » . اشكالى ديگر بر واجب معلق : واجب معلق فاقد شرط تكليف است . دليل : صغرى : شرط وجوب و تكليف ، قدرت مكلّف بر انجام واجب در زمان وجوب ( و زمان توجيه تكليف به او ) است . كبرى : قدرت مكلّف بر انجام واجب در زمان وجوب ، در واجب معلق منتفى است . ( مثلا قبل از دخول وقت كه زمان وجوب صلوة در واجب معلق است مكلّف قادر بر انجام صلوة نيست ) . نتيجه : پس شرط وجوب و تكليف ، در واجب معلق منتفى است . جواب مصنّف از اشكال : صغرى باطل است . دليل : شرط وجوب و تكليف ، قدرت مكلّف بر انجام واجب در زمان واجب است ( نه در زمان وجوب و توجيه تكليف به مكلّف ) ولى به نحو شرط متأخر . يعنى قدرت بعدى مكلّف بر انجام واجب ملاحظه مىشود ، سپس امر صادر شده و وجوب ، فعلى مىشود . « 2 »

--> ( 1 ) - ر ك : مناهج ، ج 1 ، ص 359 . ( 2 ) - ر ك : حقائق الاصول ، ج 1 ، ص 247 .